Wielu początkujących użytkowników zestawów satelitarnych (zarówno tych "komputerowych" co "stacjonarnych") ma spore problemy z ustawieniem anteny satelitarnej. Wbrew pozorom nie jest to takie proste jak by się wydawało. Tu potrzebna jest niezwykła precyzja - wystarczy nieznaczne przesunięcie, trącenie anteny (np. przy skręcaniu jej na maszcie) aby poziom sygnału wynosił 0 %.
Postaram się przybliżyć technikę ustawiania anteny.

1. Lokalizacja anteny

Szukając miejsce dla anteny satelitarnej należy pamiętać także o tym, by miejsce to zapewniało widok na niebo: Budynki zasłaniają sygnał satelitarny w stu procentach, drzewa częściowo (Zdarzają się sytuacje gdy sygnał jest mocny jesienią i zimą , podczas gdy w wiosnę i lato ma on poziom niższy, w skrajnych przypadkach zerowy. Po prostu liście wyrosły z drzew). Pamiętajmy także, że drzewa mają tendencję do rośnięcia. Co najważniejsze musimy widzieć czyste niebo powyzej kąta 20-30 stopni od poziomu i kierunku instalowanej czaszy satelitarnej.

Na jakiej wysokości montować antenę? W miarę nisko, lecz nie popadajmy w skrajności. Musimy antenę tak zainstalować, by nikt nieproszony nie mógł przy niej manipulować, a zarazem tak abyśmy mieli dogodny do niej dostęp i nie musieli wspinać się na wysokość drugiego piętra po to aby np. wymienić konwerter.

Jeszcze jedna uwaga:

Montując antenę na wolnostojącym maszcie pamiętajmy, o podmuchach wiatru. Potrafi on w niektórych wypadkach nawet wyrwać antenę (szczególnie te aluminiowe o bardzo słabych mocowaniach)

Dobierając wysokość na której będzie na dachu zainstalowana antena należy uwzględnić także poziom śniegu na dachu - w zimie wejście na dach celem odśnieżenia anteny grozi kalectwem !!!

2. Ustawianie anten

W przeważającej części przypadków anteny satelitarne są ustawiane w Polsce na Astrę 19,2 E lub Hotbirda 13 E. Warto więc popatrzeć na antenę sąsiada i zobaczyć mniej-więcej w jakim kierunku jest ona ustawiona - pozwoli nam to w przybliżeniu zawęzić krąg poszukiwań.

Istnieje co najmniej kilka metod ustawiania anteny:

Np. metoda "na tuner analogowy". Polega na podłączeniu tunera analogowego do anteny satelitarnej, zaprogramowaniu jednego kanału telewizyjnego (dane z częstotliwościami kanałów są dostępne na www.lyngsat.com , bądź w magazynie "SatKurier" (są tu kompletne wykazy cyfrowych kanałów kodowanych i niekodowanych oraz orientacyjne wielkości anten potrzebnych do odbioru konkretnej wiązki sygnału) czy "TVSAT Magazyn" (tylko wykazy programów niekodowanych cyfrowych, czasami także analogowych)i kręceniu anteną do momentu uzyskania obrazu na odbiorniku telewizyjnym. Niestety metoda ta ma więcej wad niż zalet: jest coraz mniej satelit przez które transmitowane są programy analogowe (w zasadzie z co ciekawszych pozostały tylko Hotbird 13E oraz Astra 19,2E), w większości przypadków potrzebne są dwie osoby (jedna do kręcenia anteną, druga do kontroli sygnału).

Pewną modyfikacją tego sposobu jest użycie zamiast tunera analogowego model cyfrowy. Zazwyczaj posiada on wskaźnik poziomu sygnału, co pozwala precyzyjniej (obiektywniej) określić siłę sygnału. Warto pamiętać, że owy wskaźnik pokazuje siłę sygnału aktualnie używanego transpondera, a nie całej satelity (warto więc wybierać kanały o słabych parametrach transmisyjnych). Czasami także tunery stacjonarne posiadają bufor danych co sprawia, że dane podawane są przez tuner z opóźnieniem, co dodatkowo komplikuje proces ustawiania anteny

Do ustawiania satelity można także użyć specjalnego wskaźnika (czasami nazywanego miernikiem sygnału satelitarnego). Wskaźnik taki wpina się pomiędzy konwerter a tuner. Do jego zalet należy to, że nie musimy ustawiać w tunerze żadnych programów -tuner służy jedynie do zasilania wskaźnika. Kolejnym plusem jest to, że wskaźniki pokazują całkowitą siłę sygnału satelity, a także to że są bardzo czułe i umożliwiają precyzyjne ustawienie anteny. Istnieje kilka modeli wskaźników - najprostsze i zarazem najtańsze (kosztujące od ok. 60 zł) posiadają skalę analogową (czasami podświetlaną) bądź w postaci łańcuszka diod, regulator czułości urządzenia oraz brzęczyk - dzięki niemu można ustawić antenę nie spoglądając na skalę urządzenia. Droższe modele posiadają także wiele innych funkcji np. pomiar prądu pobieranego przez konwerter, generowanie sygnałów sterujących Diseqc, możliwość jednoczesnego ustawiania dwóch konwerterów w układzie zeza.

Proces ustawiania anteny warto wspomóc programem komputerowym SMWlink - na podstawie szerokości i długości geograficznej miejsca w którym jest instalowana antena oraz pozycji orbitalnej satelity, którą chcemy ustawić, podaje on niezbędne dane instalacyjne takie jak kąt elewacji, azymutu oraz kąt skręcenia konwertera. Mając do dyspozycji kompas redukuje to czas ustawienia anteny do minimum. Program ten można ściągnąć z www.smw.se .

Istnieje także program Progfinder. Wykorzystuje on dane przesyłane z komputerowego tunera i wyświetla je na ekranie oraz brzęczy sygnalizując poziom sygnału. Czasami jednak nie działa w nim opcja automatycznego odświeżania informacji, co stawia pod znakiem zapytania jakikolwiek sens jego używania.

W przypadku posiadania karty SkyStar 2 można się posłużyć wbudowanym wskaźnikiem sygnału, lub posłużyć się doskonałym polskim programem Skyview. Służy on głównie do oglądania telewizji, ale posiada opcję pokazywania siły sygnału oraz moduł lektora, który w języku angielskim czyta moc sygnału. Przypominam jednak, że jest to wyłącznie tylko moc danego transpondera

3. Dobór wielkości anteny

Czesto ustawiając anteną satelitarną na jakąś "nietypową" pozycję orbitalnę zastanawiamy sie czy aby posiadana przez nas antena wystarczy do odbioru sygnału. Często problem ten rozwiazuje wizyta na stronie internetowej danego operatora – w dziale technicznym zazwyczaj znajdują się wykazy mocy danego satelity na określone terytorium. Bardzo czesto wykazy te bezpośrednio pokazują minimalną wielkość anteny odbiorczej. Często jednak pokazują one EIRP (Effective-Isotropic-Radiated-Power) wyrażony w [dbW], który na pierwszy rzut oka raczej ni jak ma się do wielkości anteny - ale tylko pozornie.

EIRP = G * P = 10exp(g/10) * P [W]
G: wspólczynnik zysku anteny
g: zysk anteny [dBi]
P: moc [W]

Poniższa tabelka przedstawia sposób zamiany EIRP na wielkość anteny dla pasma Ku oraz konwertera o szumach 0,7 db