Sposobów na odbiór wielu satelit jest wiele. Najpopularniejszym rozwiązaniem jest tzw. zez

Anteny satelitarne zostały tak skonstruowane, aby umożliwić odbiór maksymalnie silnego sygnału z jednej satelity (jeden punkt ogniskowy). Idea zeza polega na umieszczeniu dodatkowych konwerterów poza głównym ogniskiem. Fakt ten pociąga za sobą jedną poważną  konsekwencję: Satelity łapane na zezie nie mogą być zbytnio oddalone od ogniska anteny i antena musi być w miarę duża. Absolutne minimum to 75 cm (polecane są do niej konwertery z małym promiennikiem np. alps). Zalecana wielkość anteny to 90 cm. 

W praktyce osiągalna odległość 6-8 stopni dla anteny 90 cm. Czyli jeżeli w ognisku anteny będziemy mieli hotbird'a 13E możemy złapać na tej samej antenie astrę 19,2E i W3  na 7E.

Należy pamiętać, że w zezie nie ma nic za darmo. Poziom sygnału na zezie sześciostopniowym dla anteny 90 cm jest o ok. 30 % niższy niż w ognisku, czyli z anteny 90 cm robi się nam 63 cm. Ważne jest więc aby sygnały łapane na zezie były mocne. W praktyce są to np. Astra 19,2E; Astra 28,2E/Eurobird 28,5E; hotbird 13E czy eutelsat W3 7E.

Napisałem, że spadek sygnału wynosi dla zeza 6 stopni ok. 30 %. Istnieje sposób na to aby zmniejszyć straty. Sztuczka ta działa jednak tylko przy dwóch konwerterach: zamiast umieszczać jeden konwerter w ognisku, drugi w zezie można dwa umieścić w zezie. Wtedy poziom (dla astry i hotbirda) będzie taki jak na antenie 75 cm. Nie polecam takiego rozwiązania początkującym ze względu na podwyższoną trudność instalacji.

W internecie można spotkać opisy instalacji zeza na nawet 5-6 konwerterów. Jest to także wykonalne, pytanie tylko czy ma sens instalowanie iluśtam konwerterów tylko po to aby odbierać sygnał wyłącznie z najsilniejszych transponderów (ze względu na straty w poziomie sygnału)

Anteny wieloogniskowe są pozbawione tej niedogodności

W tym przypadku zamiast  głównego ogniska występuje linia na której wzmocnienie sygnału odpowiada ognisku. Jednak także tutaj im dalej od środka tym poziom sygnału jest niższy (lecz o niebo lub nawet dwa wyższy niż w zezie)

Zalety anten wieloogniskowych opiszę na przykładzie anten Wavefrontier.

Jest to jedna z bardziej popularnych anten wieloogniskowych. Występuje w dwóch wersjach - T55 i T90. Numerek w nazwie oznacza wielkość anteny wyrażoną w centymetrach. Wszystkie dane podane ponizej będą dotyczyły wersji T90 - sens zakupu anteny T55 w Polsce jest dość niewielki, gdyż stosunkowo mało jest satelit, które w Polsce można odebrać na 55 centymetrach

.
Anteny wieloogniskowe są w Polsce bardzo mało popularne - głównie ze względu na cenę i słabą dostępność na rynku. Modele T55 i T90 weszły na polski rynek ostatnio - T90 nawet na dniach.

Niestety nie są to tanie zabawki - miejmy nadzieje, że z czasem stanieją. Z racji, że dokumentacja tych anten tworzona była z myślą o mieszkańcach Ameryki i Europy Zachodniej póki co tak właściwie nie można dokładnie określić co można na nich w Polsce złapać. Chodzi mi tu o ustawienia ekstremalne i eksperymenty. Ustawienia normalne są wiadome i przede wszystkim zależą od mocy satelit.

Konstrukcja anten Wavefrontier odbiega  nieco od tego co zwykle na co dzień widzimy: antena ta posiada przede wszystkim dwa zwierciadła - główne i "pomocnicze" a także szynę do instalacji konwerterów. Na szynie tej wyryta jest podziałka stopniowa, tak więc jeśli podczas instalacji złapiemy jedną satelitę to tak właściwie można powiedzieć, że mamy ustawione wszystkie. Dokumentacja do anteny jest naprawdę dobra. Polecam jej przejrzenie. Szkoda, że do innych anten takich nie dają.

Co więc można zdziałać z T90?

Antena ta teoretycznie jest w stanie odbierać sygnały oddalone o 40 stopni( -20st -0st +20st ) ze wzmocnieniem 40,1db-39,2db @12,5 Ghz. Przy większej odległości czułość anteny znacząco spada.

Napisałem, że antena teoretycznie odbiera taką szerokość. W praktyce zależy to od kąta azymutu. Aby to zrozumieć polecam ściągnięcie mapki odbioru np. dla hamburga i dokładne przestudiowanie niej - wtedy wszystko okaże się od razu jasne.

W praktyce można ustawić antenę tak, by odbierała pozycje z 28E 23,5E 21E 19,2E, 16E 13E 10E 7E 5E 1W 4W/5W. Wszystkie te pozycje łapane są na jednej antenie. Można złapać także dalej na zachód 7W i 15W. Raczej jako ciekawostkę można przyjąć podany poniżej przykład. W Niemczech jeden z użytkowników skłonił T90 do odbioru wszystkich satelit od 19,2E aż do 30W. Warto zwrócić uwagę na to w jaki sposób został zamocowany konwerter Hispasat'a - jest to klasyczny zez.

Warto zauważyć, że o ile na zeza można łapać satelity oddalone od siebie o ok. 6st. To w przypadku t90 są to 3 stopnie według dokumentacji, w przypadku konwerterów o wąskim promienniku nawet 2.

Ilość konwerterów jaką można zainstalować na szynie to 12 (dane producenta) a nawet 16 (dane użytkowników).

Wielu recenzentów tej anteny zwraca uwagę na konwertery - powinny być w kształcie odwróconej litery L i bardzo małe (czasami polecają alpsy, podobno bardzo dobrze sprawdzają się konwertery Humax'a). Spotkałem się z wieloma fotkami na których montowane były większe konwertery. Na pierwszej fotografi widać do doskonale - zainstalowane są tam konwertery poczwórne, spotkałem się ze zdjęciami na których były zainstalowane konwertery Invacom'a - nie na środku szyny ale z boku.

Patrząc na te zdjęcia widać plątaninę kabli, którą jakoś trzeba podpiąć tak by do tunera wchodził tylko jeden. Jak to zrobić? Trzeba zastosować odpowiednie przełączniki. W przypadku tunerów typu dreambox podobno można to wszystko tak podpiąć, że zmiany wszystkich konwerterów (a jest ich zawychaj 12-16) odbywają się w pełni automatycznie. Długo myślałem nad tym jak to podłączyć do karty DVB aby zmiany odbywały się w miarę automatycznie - jedynym sensownym wyjściem które znalazłem jest kaskadowe podłączenie 2-3 przełączników 0/12 V oraz 3-4 przełączników diseqc. Z racji iż nikt chyba jeszcze nie wymyślił interfejsu 0/12 V do komputera należy poradzić sobie troche na około - trzeba zbudować odpowiedni zasilacz i zmiany odbywają się w miarę automatycznie (za wyjątkiem wciśnięcia dodatkowo 2/3 przycisków, które obsłudują przełączniki 0/12 V.

Schemat przełączników możne wyglądać np. tak:

W tym przypadku możemy oglądać właściwie wszystko co jest ciekawego na orbicie przy użyciu dwóch dodatkowych przełączników 0/12 V

Cybertenna s64

Na koniec napiszę może o cenie: w Niemczech wynosi ona ok. 150 euro za T90. Sporo - można się pocieszyć, że są jeszcze droższe anteny wieloogniskowe jak na przykład Cybertenna s64 - kole 500 euro oczywiście :)